Home Actie Dieren in kleding

Printversie     Mail naar een vriend     Mijn archief

Dieren in kleding

Nog een slachtoffer van de bontindustrie

Moeilijk te geloven dat mensen zich nog steeds kleden met huiden, haren en vacht van dieren. Er is geen enkele reden om dieren te martelen en doden voor onze kleding, we leven tenslotte niet meer in het Stenen Tijdperk. Alles eens op een rijtje.

Leer, Suède, Kalfsleer, Schapenleer, Krokodillenleer

Leer wordt gebruikt voor het vervaardigen van portefeuilles en portemonnees, handtassen, meubelen, het interieur van wagens, schoenen, etc. Leer is meer dan zomaar een nevenproduct van de vleesindustrie: het is er een essentieel onderdeel van, dus leer kopen ondersteunt de vleesindustrie rechtstreeks. De meest populaire dieren in de leerindustrie zijn koeien, herten, schapen, slangen, alligators, krokodillen, struisvogels, hagedissen, kangoeroes en schildpadden.
De wat luxueuzere zachte en soepele leders komen van babydieren: kalveren, lammeren en zelfs ongeboren kalveren. De meerderheid van de miljoenen koeien, varkens, schapen en geiten die worden geslacht om hun huid, ondergaan de gruwelen van de intensieve landbouw (de bio-industrie): ze zitten met te veel, ontberen de meest essentiële zaken, worden zonder verdoving gecastreerd, gemerkt, onthoornd of ontdaan van staarten. Op het einde van hun korte miserabele levens worden ze (al dan niet bewusteloos) geslagen of verdoofd door middel van bijvoorbeeld een slachtpin, electrocutie of vergassing, vervolgens gevild en ondersteboven gehangen om dood te bloeden.
De vleesindustrie gebruikt de verkoop van huiden om winstgevend te blijven. Leder kopen is een directe ondersteuning van de intensieve landbouw en slachthuizen, gezien de huid ongeveer 55 procent uitmaakt van de waarde van bijproducten van vee. Telkens je ervoor kiest een leren jas of leren schoenen te kopen, veroordeel je een dier tot levenslang lijden. Ook jij kan een van de miljoenen consumenten worden die zich realiseren dat we zonder leer kunnen. Je kan kiezen uit honderden stijlen van niet-leren kleding, schoenen, riemen, tassen en portefeuilles. Mode moet leuk zijn,  niet huiveringwekkend!
De gevolgen voor het milieu van leerverwerking zijn verwoestend: de productie van leer vereist het gebruik van formaldehyde, lood, zink en producten gebaseerd op cyanide. Lederprodukten worden bewerkt met chemische stoffen die de vezels stabiliseren zodat het leer niet langer bio-afbreekbaar is. Meer dan 95% van alle lederproducten in de VS bijvoorbeeld is ingestreken met chroom, en de U.S. Environmental Protection Agency beschouwt alle afval dat chromium bevat als gevaarlijk.
Als we om het milieu geven, ruilen we leer in voor de ruime keuze aan nepleren schoenen, riemen en jassen, die in steeds meer winkels te vinden zijn. Als we om ethische redenen geen dieren eten, dan zouden we ze ook niet mogen dragen.

De alternatieven: katoen, canvas, nylon, vinyl, nepleder en andere synthetische stoffen.

Meer gedetailleerde info over leer en bont vind je op http://www.wereldveganismedag.nl/wvd_n/wvd_n_broc_2000.htm

Wol

Wol is afkomstig van schapen. Veel mensen denken dat schapen scheren de dieren helpt, dat ze anders te zeer belast zouden zijn door al die wol. Maar zonder menselijke tussenkomst hebben schapen net genoeg wol om zich tegen extreme temperaturen te beschermen. De vacht voorziet  het schaap van een doeltreffende isolatie tegen zowel koude als warmte. In de weken na de geboorte worden de oren van de lammetjes voorzien van oormerken, hun staart wordt afgeknipt en de rammen (mannelijke schapen) gecastreerd, allemaal zonder verdoving.
Rammen en oude ‘wol’ schapen worden geslacht voor hun vlees. Zowel in Europa als bijvoorbeeld vanuit Australië worden miljoenen schapen en lammeren over absurd lange afstanden - vaak zonder eten en drinken -  en strak opeen gepakt vervoerd om elders (vaak onverdoofd of ritueel) geslacht te worden. De beelden van het grote Australische schip, overladen met schapen, dat vorig jaar wekenlang op zee dreef (kreeg geen toestemming om aan te meren i.v.m mogelijke dierenziektes) haalden alle journaals.

Schapen worden zo gefokt om een onnatuurlijk dikke wolaangroei te stimuleren.  De schapen worden geteisterd door insecten die aangetrokken worden door de onnatuurlijke (oorzaak = doorfokken) plooivorming in de huid rond de staart. Schapenboeren hebben hier een ‘oplossing’ voor gevonden, ‘mulesing’ genaamd. Het vlees rond de staart wordt (zonder verdoving) weggesneden! Nodeloos misschien om te vermelden dat deze wrede methode eveneens insecten aantrekt. Ook worden de schapen en lammeren ondergedompeld in chemische baden om insecten te weren. De meeste wol komt uit Australië. Daar leven meer dan 100 miljoen schapen. Wanneer de schapen geschoren worden, worden ze op de grond gedrukt en ruw geschoren.  Tijd is geld en er zijn vele schapen te scheren. Het (te) rap scheren maakt wondjes in de huid. Ieder jaar sterven er duizenden geschoren schapen van de koude. De schapen leven vaak in kuddes van duizenden dieren waardoor er geen aandacht is voor een lam of schaap dat ziek is of in nood verkeert. Hun natuurlijke predatoren (zoals coyotes, wolven, roofvogels etc) worden vergiftigd, in wildklemmen gevangen of afgeschoten. In Australië zijn ook kangoeroes de dupe van het massaal houden van schapen en vee. Overbegrazing van schapen en vee zorgt tevens voor woestijnvorming.

Wat kan jij doen? Koop geen wol. Er zijn synthetische stoffen, dekens, truien, sjaals en jassen te koop. In het etiket van een kledingstuk staat vaak vermeld welke materialen er gebruikt zijn. Vermijdt lamswol en lanoline (wolvet, zit o.a. in cosmetische producten).

Voor meer info: http://www.wereldveganismedag.nl/wvd_n/wvd_n_broc_2002.htm

Angora

Angora is haar van het Angorakonijn. Angorahaar (wol) wordt gebruikt in kleding. Angorakonijnen worden in kleine kooien gehouden. Angorakonijnen zijn vriendelijke, volgzame en sociale dieren. Maar op angoraboerderijen worden ze gedwongen hun hele leven te slijten in kleine kooien, eenzaam en verveeld. Angorakonijnen hebben zeer kwetsbare voetzolen, wat tot voetzoolproblemen leidt omdat ze worden gehouden in kooien met een bodem van draadgaas. Deze konijnen lijden ook aan pijnlijke pootproblemen. Angorakonijnen worden vastgezet (ook al verzetten ze zich) als ze worden geschoren.  Hierbij snijdt men dikwijls onvermijdelijk in hun huid, met bloederige wondjes tot gevolg. Omdat mannelijke angorakonijnen maar weinig wol ‘produceren’ worden ze op veel boerderijen direct na de geboorte gedood. India produceert tonnen angorawol per jaar. Stel je daar het aantal angorakonijnen eens bij voor die jaarlijks lijden voor het verkrijgen van angorawol.

Wat kan jij doen? Koop geen kleding van angorawol zoals angorasjaals of sweaters.

Mohair

De wol die van angora geiten wordt genomen wordt niet angorawol, maar mohair genoemd. De angora geit komt oorspronkelijk uit Turkije. Dit land produceert ook het meeste mohair. Andere landen zijn Zuid-Afrika en de USA. De landen die de meeste angora importeren zijn Groot-Brittannië, Frankrijk en Italië, Japan, Rusland en andere Europese landen.Van Angorageiten wordt jaarlijks 3 tot 5 kilo wol geschoren in september en maart. Plotselinge weersveranderingen rond deze tijd resulteren in een sterfte van 10 tot 20%. Angora geiten zijn nog gevoeliger voor ziekten dan schapen. Jonge geitjes zijn erg gevoelig voor coccidiose en veelvoorkomende ziekten zijn longontsteking, blaasaandoeningen, overeten en darmparasieten.Verder hebben beide seksen van de angorageit hoorns. Wanneer de geitjes 2 tot 3 weken oud zijn worden hun hoorns afgebrand, weggebeten met chemicaliën, afgezaagd of afgekneld met een rubberen ring. Bij de laatste procedure duurt het 3 tot 8 weken voordat de hoorns zijn afgestorven en afvallen. De reden om de hoorns te verwijderen is zodat de geiten in hun binnenverblijf minder ruimte innemen. Dit is goedkoper voor de boer. Hun hoeven worden twee keer per jaar afgekapt.

Alpaca Wol

Alpaca's en lama's, die vooral in Peru en Chili als lastdier maar ook voor hun vlees en kostbaar wol gehouden worden, komen ook steeds meer voor op grote alpacafarms in Noord-Amerika. Hun natuurlijke habitat zijn het Andesgebergte, waar ze op meer dan 4000 meter hoogte leven. Op boerderijen, waar ze opgesloten worden, hebben ze heel wat last van gezondheidsproblemen omdat ze slecht kunnen tegen een gematigd klimaat. Verlies van eetlust door te warme temperaturen leiden vaak tot vervetting van de lever en de stress door het opgesloten leven kan leiden tot maagzweren. Ze kunnen slecht tegen overbevolking, reizen en onaangepast voer. Hieraan worden ze niettemin onderworpen om hun veelgeprezen zachte, delicate wol.

Alternatieven zijn: katoen, linnen, polyester en andere plantaardige en synthetische vezels.

Kasjmier

Kasjmier is wol dat afkomstig is van kasjmier (Kashmir) geiten en wordt gebruikt in kleding. Kasjmier is het fijne haar dat oorspronkelijk afkomstig was van de onderbuik van de Aziatische Himalayageit. Heden ten dage komt kasjmier van wel 68 verschillende rassen van geiten uit 12 verschillende landen. Het ultradunne haar van de kasjmiergeit heeft een diameter van minder dan 19 micron (een mensenhaar is ongeveer 75 micron doormeter). De geiten worden gehouden in omstandigheden die variëren van extensieve begrazing tot bio-industriële omstandigheden. In sommige landen worden de geiten met de hand gekamd om de haren te verwijderen; in de meeste landen echter worden de dieren maanden voor hun natuurlijke rui geschoren, waardoor de dieren blootgesteld worden aan koude temperaturen met ziekte of dood tot gevolg. De geiten worden ook dikwijls onthoornd, en de bokken die niet geschikt zijn voor de reproductie worden zonder verdoving gecastreerd en na hun eerste scheerbeurt verkocht voor hun vlees. Er zijn verschillende kwaliteiten kasjmier: de fijnste van alle kasjmier is pasjmina (12 tot 14 micron dik), afkomstig van geiten in Kashmir en Tibet.

Shantoosh (of shahtoosh) sjaals, de wereldwijd bekende populaire modesymbolen, zijn afkomstig van de met uitsterven bedreigde Tibetaanse antilope, de chiru. De wereldwijde vraag naar dit luxeproduct leidt tot het uitsterven van deze antilope. Minstens 5 dieren worden afgeslacht voor de productie van één sjaal, waar soms meer dan 5000 dollar voor betaald wordt. Voor meer info: http://www.traffic.org/shahtoosh/ 

Alternatieven: synthetische vezels. 

Dons

In tegenstelling tot het algemene verkeerde idee zijn de bosjes dons niet onvolgroeide veren maar speciale bolvormige pluimen met honderden draden als de rijpe bol zaden van een paardebloem. Dit maakt het dons zeer zacht.
De structuur van dons houdt lucht vast en dit maakt het een goede thermische isolator voor vogels om hun lichaamstemperatuur op peil te houden tijdens slecht weer. Het zijn ook de eerste veren van jonge vogels en ze vormen een beschermende laag onder de gewone veren van de meeste vogels, vooral bij de watervogels.

China produceert ongeveer 70% van de wereldproductie van dons. De Tsjechische republiek en Hongarije zijn belangrijke producenten en ook de Verenigde Staten,Canada en Frankrijk produceren dons. Commercieel dons komt van watervogels, voornamelijk eenden en ganzen. Commerciële veren (anders dan dons) komen gewoonlijk van kippen, eenden en ganzen. De meeste veren en dons zijn bijproducten van de voedingsindustrie. De verkoop van veren en dons maken 10-20% van het inkomen van de boer uit en helpen daarmee de prijs van het vlees laag te houden.
Veren van kippen en eenden en eendendons worden gewoonlijk verkregen van geslachte vogels. Net zoals bij alle commercieel gevogelte worden de vogels met tienduizenden in een kleine ruimte samengeperst en zijn ze blootgesteld aan ongemak en ziekten. De vogels worden gedood en in hete watertanks gedoopt alvorens de veren worden geplukt door een machinale plukker.
Ganzen ondergaan gelijksoortige martelingen en de extra wreedheid van het levend plukken van de veren. De vogels worden stevig vastgehouden terwijl hun veren worden geplukt en lopen dikwijls verwondingen op - inclusief breuken - gedurende het proces. De plukkers - of scheurders - worden gewoonlijk per stuk betaald en dat dwingt ze snel te werken hetgeen het probleem vergroot.  In vele Europese landen is levend plukken verboden, maar weinig landen dwingen tot uitvoering en handhaving van deze wetgeving.
Het dons van de zeldzame eidereend die thuis hoort in Noord-Europa, Azië en Noord-Amerika is uitzonderlijk zacht en heeft superieure isolerende eigenschappen. Het meeste dons wordt verzameld op en in de nabijheid van de Noordpool, speciaal op IJsland.
De vrouwtjes-eidereend plukt dons van haar borst om haar nest en de eieren te bedekken. Normaal gesproken worden de eieren en het dons herhaaldelijk verwijderd, waarbij het broedsel wordt gedood. Dit tot bijna het einde van het seizoen wanneer de eieren met rust worden gelaten om te worden uitgebroed. Het overblijvende dons wordt verzameld wanneer de vogels het nest verlaten. Zelfs de verzamelaars wachten tot het nest is verlaten alvorens het dons te verzamelen, omdat de regelmatige controle van het nest onopzettelijk overlijden van de vogels veroorzaakt.

Alternatieven: Synthetische isolatiestoffen (waaronder merken als ‘Polarguard’, Thinsulate’ en ‘Hollofil’) zijn duurzamer, minder volumineus, makkelijker schoon te maken, warmer als ze nat zijn, drogen sneller en geven veel minder aanleiding tot allergische reacties dan dons. 

Dierlijk haar.

Komt voor in sommige dekens, matrassen, borstels en verfborstels, meubelen enz. Alternatieven: plantaardige en synthetische vezels.

Veren

Het gebruik van decoratieve veren (die komen van een variëteit van diersoorten, zoals struisvogels, de mannetjes-pauw en bejaagde wilde vogels) voor kleding is de laatste jaren sterk gestegen door de modetrends. Veren worden naast decoratie voor hoeden, handtassen en andere modeartikelen ook gebruikt voor sportuitrusting, zoals pijltjes en kunstaas voor de ‘sport’- visserij. In tegenstelling tot wat men zou denken, vallen deze veren niet op een natuurlijke manier uit, maar worden ze ofwel geplukt terwijl de vogels nog steeds leven, of weggehaald bij geslachte dieren. Struisvogels, die gehouden worden voor hun veren, kunnen tot 75 jaar oud worden in de natuur waar ze naar hartelust kunnen rondrennen. Op struisvogelboerderijen moeten ze samenhokken in kleine (binnen)ruimtes, en worden ze geslacht na 12 à 14 maanden.

Alternatieven: De verkoop van veren houdt de prijs van gevogelte laag, waardoor de consumptie ervan wordt aangemoedigd. Vederproductie veroorzaakt immens lijden en de dood voor vele vogels. Er zijn allerhande synthetische alternatieven voor handen die trouwens nog veel goedkoper zijn. 

Zijde

De zijderupsen van de zijdevlinder zijn ca. 9 cm lang als ze hun cocon gaan maken. In 4 tot 5 dagen tijd bewegen ze de kop zo'n 300.000 keer in een 8-vorm en spinnen ze tot 2 kilometer ononderbroken draad. Normaal zou dan na 16 tot 20 dagen de wonderbaarlijke transformatie naar vlinder te zien zijn. Maar niet in de zijde-industrie. De rups wordt gedood omdat verder in het popstadium de draad zou worden aangetast. Het doden gebeurt op verschillende manieren: 20 minuten bakken in een oven op 100° C; eenzelfde tijd stomen; een dag in de hete zon laten liggen; elektrocutie of mikrogolven. Voor 100 grammen zijde worden tot 1500 rupsen gedood.
Een klein deel van de rupsen heeft de eer om wel uit te groeien tot vlinder - zij mogen zorgen voor volgende generaties rupsen...
Alternatieven zijn: nylon, synthetische zijde, polyester, plantenvezels ...
Voor meer gedetailleerde info: http://www.veganisme.non-profit.nl/gi/v20/v20_p04.htm

Vilt

Vilt is een afgeleide, een bewerking van de wol- en leerindustrie en wordt gemaakt door het samenpersen en verharden van wol of bont. Omdat het zacht is en niet rafelt, wordt het gebruikt voor allerlei toepassingen zoals bijvoorbeeld bordenwissers (op school). Het is, vaak als dempingsmiddel maar ook om ongewenste bijgeluiden te voorkomen, te vinden in bij voorbeeld muziekinstrumenten zoals piano's, slag- en blaasinstrumenten maar ook onder de poten van meubels of onder schaakstukken. Zelfs in de bouw wordt vilt gebruikt als geluidswerend materiaal. Ook veel hoofddeksels als hoeden, alpino's en andere petten worden van vilt gemaakt. Vilten hoeden worden gemaakt van een mengeling van wilde en tamme konijnen. 'Betere kwaliteit' vilten hoeden bevatten ook het haar van de bever. 

Alternatief: Flanel, gemaakt van katoen, is een zacht alternatief voor vilt.

Bont

Informatie over bont vind je in onze rubriek actie Bont.

	20 April 2005 - Dierenrechtenactivisten van PETA en BITE BACK verminken ‘schaap’ voor de deur van Benetton 1 December 2004 - 'SCHAPEN' VERZAMELEN VOOR DE AUSTRALISCHE AMBASSADE: Kudde 'schapen' protesteert tegen het barbaarse ‘mulesing’ en de export van levende schapen

Laatste Nieuws