Wat is er mis met zwemmen met dolfijnen?

Op het eerste zicht lijken de zwemmen-met-dolfijnen-programma’s (ZMDP’s) een leuke en veilige manier om van dichtbij kennis te maken met deze fascinerende dieren. De dolfijnen lijken wel te lachen wanneer ze lachende kinderen met hun rugvinnen door het zwembad trekken. Maar je moet niet al te ver voorbij deze façade kijken om je te realiseren dat er iets fundamenteel mis is met de zwemmen-met-dolfijnen-programma’s.

Ongeacht in welk land ze ook georganiseerd worden, hoe helderblauw het water is, hoeveel geld de parkeigenaars beweren aan zorg te besteden en ongeacht of de trainers beweren dat hun dolfijnen enkele uren per dag ‘vrij’ mogen zwemmen, zwemmen-met-dolfijnen-programma’s (ZMDP’s) creëren een onveilige omgeving voor de dolfijnen - en soms ook voor de bezoekers.

De trieste waarheid achter ZMDP’s: Zwemmen-met-dolfijnen-programma’s laten bezoekers toe gevangen dolfijnen in ondiepe baden te aaien, naast hen te zwemmen in dieper water of zich te laten rondtrekken terwijl ze zich vasthouden aan de rugvin van de dolfijn. Op dit moment worden de ZMDP’s in de VS helemaal niet gereguleerd waardoor de gegevens over menselijke verwondingen en gestorven dolfijnen vaak niet voorhanden zijn

Dolfijnen bevolken de oceanen al duizenden jaren. Ze zijn perfect aangepast om te leven en floreren in de wilde oceaan, niet binnen de afbakening van een door mensen gemaakte betonnen tank of artificiële lagune. Statistieken van dode dolfijnen tijdens gevangenneming en gevangenschap bewijzen dat dolfijnen vrij horen te zijn. Zo is er het feit dat Sea World, een van de bekendste organisaties die werkt met gevangen dolfijnen, tussen 1971 en 2002 melding maakte van 93 dode dolfijnen. Dat is een gemiddelde van 3 dolfijnen per jaar, als we tenminste mogen aannemen dat alle gestorven dolfijnen vermeld werden. Als we dit gemiddelde als basis nemen voor het totale aantal organisaties dat werkt met gevangen dolfijnen, dan blijkt het cijfer van dolfijnen die in de voorbije dertig jaar stierven aan hun gevangenschap astronomisch hoog!

Wild vs. gevangen: wilde dolfijnen zwemmen tot 60 kilometer per dag. Ze planten zich voort, gaan op zoek naar voedsel, vechten en spelen met de leden van de kudde en gebruiken hun echolocatie om de oceaan te verkennen. Gevangen dolfijnen daarentegen worden gedwongen eindeloos cirkeltjes te draaien in een kunstmatige habitat, te interageren met hen onbekende dolfijnen en andere soorten, dode vis te eten en gedrag te vertonen (de ‘kunstjes’) dat onnatuurlijk is en soms zelfs pijnlijk. Gevangen dolfijnen worden ook blootgesteld aan menselijke infecties en bacteriën, chemicaliën zoals chloor en lijden aan ziekten die veroorzaakt worden door stress.

Dolfijnen in gevangenschap:

• houden hun kop boven water. Gevangen dolfijnen brengen tot 80 % van hun tijd door aan de oppervlakte van het water, op zoek naar voedselrestjes en aandacht. Dit staat in schril contrast met wilde dolfijnen, die 80 % van hun tijd onder water doorbrengen, waar ze spelen, op vis jagen en de oceaan verkennen.
• stranden zichzelf, als onderdeel van de show, zodat bezoekers hen kunnen kussen en aaien. Als ze lang in die positie blijven, worden de interne organen door het eigen gewicht langzaam verpletterd. Gevangen dolfijnen worden erop getraind hun natuurlijke instincten te negeren; wilde dolfijnen stranden zichzelf zeer zelden.
• gebruiken hun stem voor voedselbeloningen en knikken met hun kop alsof ze ‘ja’ en ‘neen’ zeggen, schudden je de ‘hand’ of zwaaien naar het publiek met hun borstvinnen. Dolfijnen worden getraind door hen voedsel te onthouden. Als ze een kunstje goed uitvoeren worden ze beloond met vis. Als een gevangen dolfijn naar je wuift, komt dat simpelweg doordat hij honger lijdt.
• zwemmen in cirkels of kijken voortdurend doorheen de tralies (stereotiep gedrag) of drijven lusteloos op het wateroppervlak. Deze gedragingen tonen dat het dier zich verveelt en psychologisch gestresseerd is. Wilde dolfijnen liggen zelden stil en hebben geen nood aan rondjes draaien, gezien ze de hele oceaan ter beschikking hebben.

Al deze gedragingen zijn onnatuurlijk maar zien we wel voortdurend opduiken bij gevangen dolfijnen. Ze gedragen zich zo omdat ze getraind zijn met ‘positieve ondersteuning’, de politiek correcte term voor het onthouden van voedsel. Ze wuiven naar het publiek en kussen de trainer omdat ze honger hebben, niet omdat ze verlangen naar contact met mensen. Tussen twee shows in drijven ze bewegingloos in hun tanks omdat ze zich vervelen en eenzaam zijn.

‘Er is geen enkel probleem bij in gevangenschap geboren dolfijnen.’ Fout. Hoewel talloze dolfijnen nog steeds uit het wild gehaald worden om de ZMDP’s te bevolken, gebruiken andere programma’s dieren die in gevangenschap geboren zijn. Dat gebruiken ze dan als zogezegd bewijs voor het feit dat ze helpen de soort in stand te houden. De waarheid is echter dat dergelijke kweekprogramma’s helemaal niets bijdragen aan de instandhouding van populaties wilde dolfijnen. Ze dienen enkel om de kas te spijzen. Of ze nu geboren worden in gevangenschap dan wel spartelend en schreeuwend uit de oceaan gehaald worden, alle dolfijnen hebben dezelfde fysiologische en psychologische behoeften.

Een goed voorbeeld van het slechte voorbeeld: helaas heeft het commerciële succes van de ZMDP’s en de roem van de grote organisaties in de VS een legertje kopies opgeleverd in de Caraïben, Mexico, Latijns Amerika en in de rest van de wereld. Deze bedrijvigheid is verantwoordelijk voor een flinke stijging in het aantal gevangennemingen van dolfijnen. Veel van deze nieuwe ZMDP’s hebben niet genoeg geld en medewerkers om fatsoenlijk voor de dolfijnen te kunnen zorgen.

Een wijdverbreid misverstand over deze ZMDP’s is dat ze bijdragen aan de bewustmaking van het publiek. ZMDP’s doen zichzelf voor als ‘educatief’ en ‘eco-vriendelijk’. Ze verkopen zichzelf aan mensen die van dolfijnen houden en conservatie belangrijk vinden. Wat ZMDP-deelnemers echter niet beseffen is dat ze, door deze programma’s te steunen, bijdragen aan een groeiende en winstgerichte industrie, maar ook ervoor zorgen dat nog meer dolfijnen uit het wild gehaald zullen worden en zullen lijden in gevangenschap.

Hou je van dolfijnen? Koop dan geen ticket! Heel wat dolfijnen sterven tijdens de beruchte en gewelddadige vangsten. Die vangsten worden in het geheim uitgevoerd, ver van het oog van het publiek, wat het erg moeilijk maakt om een cijfer te plakken op het aantal dolfijnen dat tijdens de vangsten wordt gedood. Wat we wel weten is dat van de dolfijnen die de gevangenneming overleven, 53 % overlijdt in de eerste 3 maanden gevangenschap. Om de zeven jaar is de helft van alle gevangen dolfijnen gestorven door het geweld tijdens de vangst, inwendige ziekten, chloorvergiftiging en stressgerelateerde ziekten. Voor de industrie die op de vangsten teert worden deze cijfers koudweg ingecalculeerd, maar als deze informatie op de ZMDP-folders zou staan, zou al wie om dolfijnen geeft waarschijnlijk niet langer een ticket kopen.